Değerli Meslektaşlarım; Bu haftaki makalem geçen haftanın devamı olarak eczanelerimizde hazırladığımız majistral preparatların içerisinde bulunan yardımcı maddelerin formül içerisinde ne amaçla bulundukları ve yer aldıkları formüllere verdikleri katkı konusunda oldukça faydalı bilgiler içermektedir.
Aşağıdaki liste çeşitli referans kaynaklarından derlenmiştir. Bu liste genişletilebilir. Temel bir şablon olarak kabul edilmemelidir.
| Emülsiyon haline getirici ajanın | Normal şartlarda karışmayan iki sıvıdan birinin diğer bir sıvı içinde emülsiyon yapıcı ajanlar (emülgatör) ilave edilmesi ile karışması sağlanır. | Akasya Arap zamkı Behenoil Polyoxylglycerides Benzalkonyum klorit Benzil benzoat Kaprilik asit Caprylocaproly – Polyoxylglycerides Karbomer Kopolimer Karbomer Homopolymer Setomakrogol Setil alkol Gliseril monostearat Sorbitan monooleat Polioksietilen 50 stearat (myrj23) |
| Kapsül yapıcı madde | Kapsül yapıcı madde | Jelatin |
| Enterik kaplama | ılacın midede parçalanmasını önleyerek ince bağırsakta parçalanmasını sağlayan polimer bariyer. | Selüloz asetat ftalat Shellac (alkol% 35, ilaç sır) |
| Film kaplama | Dozaj formunu korumak için tabletlere uygulanan polimer kaplama. | Hidroksietil selüloz Hidroksipropil selüloz Hidroksipropil Metilselüloz (Hipromelloz) Metilselüloz (örneğin, Methocel) Etilselüloz (örneğin, Ethocel) |
| Aroma | ılaca hoş bir lezzet ve genellikle koku vermek amacıyla kullanılan maddeler.Sentetik tatlandırıcılar da ek olarak kullanılabilir. | Anason yağı Tarçın yağı Kakao Mentol Portakal yağı Nane yağı Vanilya |
| Aroma / tatlandırıcı ajan | Hazırlanan ilaca hoş bir lezzet ve tatlılık verir. | Akasya şurubu Kiraz şurubu Kakao şurubu Turunç şurubu |
| Köpük adjuvan | Formülün stabilitesini arttırır ve köpüğün özgül ağırlığını azaltır. Bu yüzey aktif maddeleri köpük kapasitesini arttırabilir. | Araşidik asit Arakidil alkol Behenik asit Behenil alkol Setil alkol Heksadekanoik asit Octacosanoic asit Oleil alkol Stearik asit Stearil alkol |
| Köpük maddesi | köpük oluşumunu kolaylaştırır amfifilik madde. | Brij 38 Brij 52 Brij 56 Izosetet-20 Loret-4 Lesitin Myrj 45 Myrj 49 Myrj 59 Poligliseril-4 izostearat Polioksietilen (20) Sorbitan monostearat (Tween 60), Polioksietilen (2) sorbitan Monooleat (Tween 80) Sodyum lauril sülfat Sorbitan laurat Sorbitan monolaurat Sorbitan palmitat Trietanolamin lauril sülfat, |
| Jelleştirici madde | Formülün viskozitesi artar; bir dengeleyici olarak hareket edebilir. | Akrilik asit / etil akrilat kopolimerleri Karboksimetil selüloz Karboksivinil polimerleri Carrageenan sakızı Yumurta albümini Jelatin agar Guar sakızı Hidroksietil selüloz Hidroksipropil guar zamkı Hidroksil propilmetil selüloz Polimetakrilik asit polimerleri Polivinil alkol Polivinilpirolidon Keçi boynuzu zamkı Ayva çekirdeği ekstresi Sodyum aljinat Sodyum kazeinat Nişasta Kitre zamkı Ksantan sakızı |
| Nemlendirici | Formüllerde özellikle merhemler ve kremlerin kurumasını engeller. | Gliserin Propilen glikol Sorbitol |
| Hidrofilik çözücü | Su ile yüksek oranda karışabilirlik gösteren çözücü | Kaprilik asit Dietilen glikol Dimetilasetamid Dimetilformamid Dimetil sülfoksit Diokzolane Di-terpenler EtilenGlikol Gliserin Heksilen glikol Laurik asit Lauril alkolün Lemonene L-mentol Miristil alkol Polietilen glikoller Propilen glikol Terpeneol Terpenler |
| Hidrofobik çözücü | Su ile düşük oranda karışabilirlik gösteren çözücü | Hodan tohumu yağı Kanola yağı Hindistancevizi yağı Morina karaciğeri yağı Mısır yağı Pamuk yağı Dokosaheksaenoik asit Eikosapentaenoik asit çuha çiçeği yağı Keten tohumu yağı Gama linoleik asit Linoleik asit linolenik asit Mineral yağ Zeytin yağı Omega-3 ve omega-6 yağ asitleri Somon yağı Susam yağı Bazı uçucu yağlar Soya yağı Ayçiçek yağı Trigliserid yağı Buğday tohumu yağı |
| Levigating ajan | Genellikle, bir havan içinde, öğütmeye yardımcı olmak amacıyla kullanılan | Mineral yağ Gliserin Propilen glikol |
| Merhem bazı | Merhemlerde yarı katı sıvağlar. | Lanolin Hidrofilik merhem Polietilen glikol merhem Vazelin Hidrofilik vazelin Beyaz merhem Sarı merhem Gül suyu merhem (Cold krem) |
| pH değiştiricisi (asitleştirici madde / alkalize edici madde / tampon madde) | pH azaltır veya pH artırır veya pH’ın hızlı değişimden bileşikleri korur. | Asetik asit Asetik asit, glasiyal Adipik asit Amonyak çözümü, güçlü Amonyum karbonat Amonyum Klorür Amonyum fosfat Borik asit Kalsiyum karbonat Kalsiyum hidroksit Kalsiyum laktat Kalsiyum fosfat, tribazik Sitrik asit, monohidrat Sitrik asit, susuz Dietanolamin Fumarik asit glisin Hidroklorik asit Seyreltilmiş hidroklorik asit, Alfa-laktalbumın Laktik asit Lizin hidroklorid Maleik asit Metionin Monoetanolamin Monosodyum glutamat Nitrik asit Fosforik asit Seyreltilmiş fosforik asit, Potasyum bikarbonat Potasyum sitrat Potasyum hidroksit Potasyum metafosfat Potasyum fosfat, dibazik Potasyum fosfat, monobazik Propionik asit Rakemetionin Sodyum asetat Sodyum bikarbonat Sodyum borat Sodyum karbonat Sodyum sitrat Sodyum hidroksit Sodyum laktat çözüm Sodyum fosfat, dibazik Sodyum fosfat |
ıyi bir hafta dileğiyle…
Uzm.Ecz.Ahmet Nezihi Pekcan
Pekcan eczanesi – Konya
[email protected]
Tel: (332) 3520657
http://www.majistralformul.com/
