ÇEKOOP Nedir?

Çevreci Eczacılar Kooperatifi (ÇEKOOP), 31.08.2010 tarihinde kurulmuş, kâr amacı gütmeyen sınırlı sorumlu kooperatiftir. Amacı, esasıyla üye eczaneler aracılığıyla toplanan evsel farmasötik atıkların (EFA), diğer faaliyetler ve bağışlardan elde edilen gelirle bertarafını gerçekleştirerek topluma fayda sağlamaktır.

Bu atıkların yanlış değerlendirilmesi veya yok edilmesindeki bilgi ve tesis yetersizliği nedeniyle oluşacak çevre sorunlarını önlemek amacıyla faaliyetlerde bulunmak, ekonomik, sosyal ve kültürel girişimleri teşvik etmek ve desteklemek Kooperatifin temel amaçları arasındadır. Bu kapsamda, geçtiğimiz 10 yıl içerisinde Türkiye çapında 1000'e yaklaşan üyesiyle toplamda 600 ton EFA çevreye duyarlı yöntemlerle imha edilmiştir.

Sürecin düzenli işlemesi için halkın katılımı olmadan sürdürülebilirlik sağlanamayacağından, farkındalık yaratmak amacıyla, ilköğretim seviyesinden itibaren okullarda "İlaç Dedektifleri" projesi yaygınlaştırılarak çarpan etkiyle toplumu bilinçlendirme faaliyetleri düzenlemektedir. Bu eğitimlerde günümüze kadar yaklaşık 15.000 çocuğumuza 350'den fazla eğitimle ulaşılmıştır.

ÇEKOOP, EFA yönetiminde yasal mevzuatın tamamlanması ve ülke çapında uygulamaya geçilmesi için kuruluşundan itibaren Çevre Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, ilaç sanayinden paydaşlar ve yerel otoritelerle bir araya gelerek politika belirlenmesine katkı sunmaya çalışmaktadır. Sonuç olarak tüm çalışmaları neticesinde 2019 yılı Temmuz ayında yayınlanan "Sıfır Atık Yönetmeliği"ne halkın elindeki ilaçların ilçe belediyeleri tarafından toplanma sürecini ekletmeyi başarmıştır.

Tek gelir kaynağı www.ekoeczanem.com üzerinden ve Farmazon üzerinden satışını gerçekleştirdiği Biotorbalardan elde edilen gelirler ve Avrupa Birliği, UNDP gibi girdiği projelerin kazanılması sonucu elde ettiği hibelerdir.

Süreç Nasıl İşliyor?

ÇEKOOP İmha Miktarı (Kg / yıl)

Geçtiğimiz 9 yılda, her yıl artan miktarlarda toplamda 500 tona yakın evsel ilaç atığı, eczaneler aracılığıyla güvenli şekilde toplanmış ve çevreye duyarlı imhası gerçekleşmiştir.

Toplanan Atıkların Analizi

Farmakolojik Gruplara Göre Dağılım

Analizin sonuçlarından biri; toplanan atıkların %45'inin kutusunun açılmamış olmasına karşılık %29'unun miadının geçmemiş olmasıdır.

Atık İlaç Hareketi Projesi

Proje Ortakları

Proje İştirakçisi & Sponsoru

Proje Verileri

Türkiye'de ilk kez yapılan bu çalışmada, o günkü piyasa değeri 497.285 TL olan EİA toplanmıştır. Bu çarpıcı bulguların 2010 yılında Sosyal Güvenlik Kurumu'na sunulmasını takiben "raporlu ilaçların reçetelenmesi" konusundaki sağlık politikası değiştirilmiş, farmakoekonomik fayda sağlanmıştır.

2014 · İlaç Dedektifleri Projesi

Proje boyunca halkın ilgisinin oldukça yoğun olması ve toplumda farkındalık yaratıldığında beklenen katılımın sağlanması sebebiyle gençlerimizi küçük yaştan itibaren bilinçli yetiştirmek için "İlaç Dedektifleri" projemizi başlattık.

Projede, öncelikle 4 ila 8. sınıf öğrencilerine, eğitmen eczacılar tarafından, drama öğretim yöntemi kullanılarak akılcı ilaç kullanımı ve ilaç atıkları konusunda eğitim verilmektedir.

Farklı illerde 250'den fazla eğitimle, 10.000'inden fazla öğrenciye eğitim verilmiş, çarpan etkisiyle bu farkındalık ailelerine ulaştırılmıştır.

Devam etmekte olan projemiz, çeşitli ödüller kazanmış, son olarak 2017 yılında T.C. Sağlık Bakanlığı TİTCK tarafından "Akılcı İlaç Kullanımı konusunda En İyi Proje" ödülüne layık görülmüştür.

Türkiye'de Yasal Mevzuat

İdeal Model: Sigre, İspanya

AB'deki örneklerden Sigre'nin işleyişinde; eczanelerden toplanıp bertaraf tesislerine götürülen atıklardan geri dönüştürülebilir malzeme ayrıştırıldıktan sonra atık kimyasal kısım yakılarak imha edilirken elektrik elde edilmektedir.

İşleyişi ilaç sanayicileri ve ilaç depolarına ait örgütler ortak finanse etmektedir. (www.sigre.es)